19 Mayıs 1881 - Ali Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım'ın
"MUSTAFA" adını verdikleri çocukları, Selanik Kasımiye
Mahallesi, Islahane Caddesi'ndeki evde, bugün müze
olarak kullanılan iki katlı pembe evde dünyaya geldi.
1883 - 1908
Mustafa çok kısa bir süre Mahalle Okulu'nda okuduktan
sonra, modern eğitim yapan Şemsi Efendi İlkokulu'nu
bitirdi. Babası ölünce, annesiyle dayısının çalıştığı
çiftliğe gitti. Orada tarla bekledi, daha sonra
annesiyle Selanik'te oturan teyzesinin yanına döndü.
Burada kısa bir süre Mülkiye Hazırlık Okulu'na devam
etti.
1893 - Küçük Mustafa, Selanik Askeri Okulu'na
(rüştiye'ye) girdi. Sınıfta aynı adı taşıyan Matematik
Öğretmeni Mustafa, sınıf birincisi olan küçük
Mustafa'nın adını "Mustafa Kemal" olarak değiştirdi.
1906 - Mustafa Kemal, Manastır Askeri Okulu'na (idadiye)
girdi.
13 Mart 1899 - Mustafa Kemal, İstanbul'da Harp Okulu'na
girdi.
10 Şubat 1902 - Mustafa Kemal, Harp Okulu'ndan mezun
oldu. Kurmay Okulu'nda öğrenci iken tarihsel konulara
ilgi duydu. Bu sıralarda kimi arkadaşlarıyla el yazısı
bir dergi çıkardı.
11 Ocak 1905 - Mustafa Kemal, Harp Akademisi'nden Kurmay
Yüzbaşı rütbesi ile mezun oldu. Merkezi Şam'da bulunan
5. ordu emrine verildi.
1906 - Mustafa Kemal, arkadaşlarıyla Şam'da "Vatan ve
Hürriyet Cemiyeti'ni" kurdu.
1907 - Mustafa Kemal, gizlice Selânik'e giderek, bu
cemiyetin orada bir şubesini açtı.
1909 - 1918
13 Nisan 1909 - Mustafa Kemal, Selanik'te bulunduğu
sırada, İstanbul'da, 31 Mart Olayı oldu. Mahmut Şevket
Paşa komutasındaki Hareket Ordusu, Selanik'ten
İstanbul'a yürümeye başladı. Mustafa Kemal, bu ordunun
kurmay başkanı idi.22 Eylül 1909 - Mustafa Kemal,
Selanik'te toplanan İttihat ve Terakki Kongresi'ne
katıldı. Burada yaptığı konuşmada: "Devletin iç ve dış
tehlikelere karşı koyabilmesi için güçlü bir orduya ve
partiye ihtiyacı bulunduğunu, fakat bunların ayrı ayrı
çalışması gerektiğini" söyledi. Bu görüşünden dolayı
ittihatçılarla arası açıldı.
1910 - Mustafa Kemal, Arnavutluk isyanının
bastırılmasında kurmay başkanı olarak görev yaptı. Aynı
yıl içinde, Fransız ordularının manevralarını " izlemek
üzere bir askerî heyetle Fransa'ya gitti.
13 Eylül 1911 - Mustafa Kemal, İstanbul'daki Genelkurmay
Karargâhı'nda görevlendirildi.
5 Ekim 1911 - Mustafa Kemal, Tobruk'ta ve Derne'de
İtalyanlara karşı savunma savaşlarına katıldı.
27 Kasım 1911 - Mustafa Kemal, Trablusgarp'ta bulunduğu
sırada binbaşılığa terfi etti.
9 Ocak 1912 - Mustafa Kemal, Trablus-İtalyan-Osmanlı
Savaşı'nda Tobruk saldırısını başarıyla yürüttü.
8 Ekim 1912 - Mustafa Kemal, Balkan Savaşı'nın çıkması
üzerine anavatana dönerek, Bolayır'da kurulan kolordunun
harekât şubesi müdürlüğüne getirildi.
25 Kasım 1912 - Mustafa Kemal, Çanakkale Boğazı Kuva-yi
Birlikleri Harekât Şubesi Müdürlüğü'ne atandı.
1913 - Mustafa Kemal, Kolordu Kurmay Başkanı olarak
Edirne'nin kurtarılmasına katıldı.
1 Mart 1914 - Mustafa Kemal, yarbaylığa terfi etti.
2 Şubat 1915 - Mustafa Kemal Eceabat (Maydos)'ta bulunan
19. Tümen Komutanlığı'na atandı,
18 Mart 1915 - İngiliz ve Fransızların büyük bir donanma
ile Çanakkale Boğazı'nı zorlamaları üzerine. Mustafa
Kemal, burada düşman birliklerini denize dökerek
Çanakkale Deniz Zaferi'ni kazandı.
25 Nisan 1915 - Mustafa Kemal komutasındaki Türk
birlikleri, Arıburnu'nda çıkarma yapan İngiliz ve
Anzaklar'ın saldırılarını durdurdu.
1 Haziran 1915 - Mustafa Kemal, Albaylığa terfi etti.
8/9 Ağustos 1915 - Mustafa Kemal, Anafartalar
Komutanlığı'na atandı. 10 Ağustos'ta düşmanı yenilgiye
uğrattı.
17 Ağustos 1915 - Mustafa Kemal, Kireçtepe Zaferi'ni
kazandı.
21 Ağustos 1915 - Mustafa Kemal, ikinci Anafartalar
Zaferi'ni kazandı.
19 Aralık 1915- Düşmanlar sayısız ölü bırakarak, bir
daha dönmemek üzere gittiler.
14 Ocak 1916 - Mustafa Kemal, Edirne'de bulunan
16.Kolordu Komutanlığı'na atandı.
1 Nisan 1916 - Mustafa Kemal, Tuğgeneralliğe terfi etti.
6/7 Ağustos 1916 - Mustafa Kemal. 7. Ordu Komutanı iken,
18 Martta 2. Ordu Komutanlığı'na getirildi.
5 Temmuz 1917 - Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanlığı'na
atandı.
20 Eylül 1917 - Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanı iken
memleketin ve ordunun durumunu açıklayan tarihsel bir
rapor hazırladı.
15 Aralık 1917 - Mustafa Kemal, Veliaht Vahdettin'le
Almanya'ya gönderildi.
5 Ocak 1918 - Mustafa Kemal, Almanya'dan geri döndü.
16 Ağustos 1918 - Mustafa Kemal, yeniden 7. Ordu
Komutanlığı'na getirildi. Düşmana karşı Halep'in
kuzeyinde bir savunma hattı kurdu.
26 Ekim 1918 - Halep yakınlarında düşman saldırısını
durdurdu.
31 Ekim 1918 - Mustafa Kemal, Limon Fon Sanders'ten
Yıldırım Orduları Komutanlığı'nı teslim aldı.
13 Kasım 1918 - Mustafa Kemal, İstanbul'a döndü. 228
21 Kasım 1918 - Mustafa Kemal, Fethi Bey'le (Okyar)
İstanbul'da Mimber Gazetesi'ni çıkarttı.
1919 - 1927
20 Nisan 1919 - Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişliği'ne
atandı.
30 Nisan 1919 - Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişi olarak
Anadolu'ya tayin edildi.
15 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal, Vahdettin'le görüştü.
16 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal, Bandırma Vapuru'yla
İstanbul'dan Samsun'a hareket etti.
19 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal, Salı günü sabah saat
sekizde Samsun'a çıktı.
28 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Havza'da yayınladığı
genelge ile Kurtuluş Savaşı'nı başlattı.
21/22 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Amasya'da millî
mücadeleyi başlatan, "Amasya Genelgesi"ni yayınladı.
25 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Amasya'dan Sivas
yoluyla Erzurum'a hareket etti.
3 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Paşa, "Doğu İlleri
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" toplantısına katılmak üzere
Erzurum'a geldi.
8 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Paşa, çok sevdiği askerlik
mesleğinden istifa etti. Türk ulusunun bir kişisi olarak
vatanı ve ulusu kurtarmak için çalışmalara başladığını
açıkladı.
23 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Erzurum
Kongresi'nde, Temsil Heyeti Başkanlığı'na seçildi. Bu
toplantıda, "Misak-ı Millî Kararları" kabul edildi.
4 Eylül 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Sivas Kongresi
Başkanlığı'na seçildi.
11 Eylül 1919 - Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti Başkanlığı'na
seçildi.
12 Eylül 1919 - Mustafa Kemal, illere ve komutanlıklara,
İstanbul Hükümeti ile her türlü haberleşmenin
kesildiğini bildirdi.
20/22 Ekim 1919 - Mustafa Kemal Paşa'nın Amasya'da
İstanbul Hükümeti temsilcileri ile görüştü ve Amasya
Protokolü'nü imzaladı.
7 Kasım 1919 - Mustafa Kemal, Erzurum'dan milletvekili
seçildi.
27 Aralık 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Temsil Heyeti ile
Sivas üzerinden Ankara'ya geldi.
28 Aralık 1919 - Mustafa Kemal Paşa'nın Ankaralılarla
yaptığı konuşmada: "Vatanı düşman istilâsından mutlaka
kurtaracağız. Fakat vazifemiz bununla bitmeyecektir.
Medenî milletler arasında yerimizi alacağız." diyordu.
10 Ocak 1920 - "Hâkimiyet-i Milliye" Gazetesi Ankara'da
kuruldu.
12 Ocak 1920 - Meclis-i Mebusan İstanbul'da toplandı.
28 Ocak 1920 - "Misak-ı Millî", Meclis-i Mebusan'ın
İstanbul'da yaptığı gizli toplantıda kabul edildi.
16 Mart 1920 - Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'un İtilâf
Devletleri tarafından işgalini. İstanbul Hükümeti'ne ve
bütün devletlere gönderdiği bir yazı ile protesto etti.
19 Mayıs 1920 - Mustafa Kemal Paşa, Anadolu'ya geçen
Osmanlı milletvekillerine bir çağrıda bulunarak,
olağanüstü yetkilere sahip ve ulusun gerçek iradesini
temsil edecek bir meclisin Ankara'da toplanmasını
istedi.
23 Nisan 1920 - Mustafa Kemal Paşa, Ankara'da Hacı
Bayram Camii'nde kılınan Cuma namazından sonra Türkiye
Büyük Millet Meclisi'ni açtı.
24 Nisan 1920 - Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına seçildi.
11 Mayıs 1920 - Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'da toplanan
bir Divan-ı Harp tarafından idam cezasına çarptırıldı.
Bu karar, 24 Nisan 1920 günü padişah tarafından
onaylandı.
10 Ağustos 1920 - İstanbul Hükümeti ile itilâf
Devletleri arasında, Türkiye'yi parçalayan ve
bağımsızlığımızı sona erdiren SEVR ANTLAŞMASI imzalandı.
13 Eylül 1920 - Halkçılık programı, Mustafa Kemal Paşa
tarafından TBMM'sinde okundu.
29 Eylül 1920 - TBMM'si kuvvetleri, Sarıkamış'ı düşman
istilâsından kurtardı.
30 Ekim 1920 - TBMM'si kuvvetleri, Kars'ı düşman
işgalinden kurtardı.
8/9 Aralık 1920 - Ali Fuat (Cebesoy) Paşa, Moskova
Büyükelçiliğine; Genelkurmay Başkanı İsmet Bey (İnönü)
de Batı Cephesi Komutanlığı'na atandı.
2/3 Aralık 1920 - Türkiye-Ermenistan arasındaki sınırı
çizen belge, TBMM'si ile Rusya arasında yapılan Gümrü
Antlaşmasıyla tespit edildi.
5 Aralık 1920 - Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'dan gelen
Osmanlı delegeleri ile (İzzet ve Salih Paşalar) Bilecik
Tren İstasyonu'nda görüştü.
25 Aralık 1920 - Mustafa Kemal Paşa; "Hiçbir kimse,
hiçbir neden ve sebeple Ankara'daki Hükümet'in bilgisi
olmadan kuvvet toplamaya yetkili değildir, "bildirisini
yayınladı.
29 Aralık 1920 - Kuva-yi Seyyare Komutanı Çerkez Ethem
ve arkadaşlarının ulusal otoriteye karşı oldukları
anlaşıldı.
10 Ocak 1921 - Yunanlılarla yapılan Birinci İnönü
Savaşı'nda, Mustafa Kemal Paşa, İnönü'ye çektiği bir
telgrafta: "... Bu başarının kutsal topraklarımızı
düşman istilâsından tamamıyla kurtaracak olan kesin
zafere bir hayırlı başlangıç olmasını Allah'tan
dilerim., "diyordu.
20 Ocak 1921 - Yeni Türk Devleti'nin ilk Anayasası kabul
edildi.
12 Mart 1921 - Mehmet Akif'in yazdığı İstiklâl Marşı,
TBMM'si tarafından millî marş olarak kabul edildi.
16 Mart 1921 - TBMM'si ile Rusya arasında "Moskova
Antlaşması" imzalandı.
1Nisan 1921 - Yunanlılara karşı İkinci İnönü Zaferi
kazanıldı. Mustafa Kemal Paşa, ismet İnönü'ye çektiği
telgrafta: "Siz orada yalnız düşmanı değil, ulusun makûs
talihini de yendiniz." diyordu.
10 Mayıs 1921 - Mustafa Kemal Paşa'nın önerisiyle,
TBMM'sinde "Anadolu ve Rumeli Mûdafaa-i Hukuk Grubu"
kuruldu; Mustafa Kemal, bu grubun
başkanlığına seçildi.
21 Haziran 1921 - Mustafa Kemal Paşa. Fransız elçisi F.
Boullion ile Ankara'da görüştü.
5 Ağustos 1921 - TBMM'si tarafından-geniş yetkilere
dayalı üç aylık süre ile Mustafa Kemal Paşa'ya
Başkomutanlık yetkisi verildi. Bunun üzerine
kürsüye gelen Başkomutan Gazi Mustafa Kemal, yaptığı
konuşmada şöyle diyordu: "Efendiler., düşmanı kesinlikle
yeneceğimize dair olan güvenim bir dakika olsun
sarsılmamıştır. Bu dakikada, bu gönül dolusu güvenimi,
yüksek
heyetinize karşı, bütün millete karşı ve bütün âleme
karşı ilân ederim".
23 Ağustos 1921 - Bu tarihte 22 gün ve 22 gece süren
Sakarya Meydan Savaşı başladı. Başkomutan, orduya
yayınladığı bir emirde: "Müdafaa hattı yoktur; müdafaa
sathı vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış
toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz."
diyordu.
19 Eylül 1921 - Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM tarafından
"Mareşallik ve Gazi" unvanı verildi.
20 Ekim 1921 - Fransa Hükümeti'nin Ankara Hükümeti'ni
tanıması ve Fransa, Türkiye arasında Ankara
Antlaşması'nın imzalanması.
5 Ocak 1922 - Fransızların çekilmesiyle Türk Ordusu'nun
Adana'ya girişi.
26 Ağustos 1922 - Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruz'u,
Kocatepe'den saat 05.30'da topçu ateşiyle başlattı.
30 Ağustos 1922 - Mustafa Kemal Paşa, Dumlupınar'da
Yunan ordusunu kesin yenilgiye uğrattı. Başkomutanlık
Meydan Savaşı'nı kazandı.
30/31 Ağustos 1922 - Kütahya kurtuldu. Belediyeye Türk
Bayrağı çekildi.
1 Eylül 1922 - Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlık
emri: "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!"
2 Eylül 1922 - Yunan askeri birlikleri komutanı General
Trikopis ile Digenis esir alındı. Ertesi günü Mustafa
Kemal'in huzuruna getirildiler.
9 Eylül 1922 - Türk ordusu İzmir'e girdi. Türk Bayrağı
Kadife Kale'ye çekildi.
10 Eylül 1922 - Başkomutan Gazi Mustafa Kemal İzmir'e
geldi. Aynı gün Türk Ordusu, Bursa'yı düşmandan geri
aldı.
3 Ekim 1922 - Mudanya Konferansı toplandı. Bu tarihte
Batı Cephesi Komutanı ismet Paşa, İngiltere delegesi
General Harrington, Fransız delegesi General Charpy ile
İtalyan delegesi General Monbelli bir araya geldiler.
11 Ekim 1922 - Mudanya Ateşkesi imza edildi.
1 Kasım 1922 - Mustafa Kemal'in emriyle, TBMM'si
tarafından saltanat kaldırıldı.
17 Kasım 1922 - Vahdettin, İngiliz savaş gemisi Malaya
ile İstanbul'dan ayrıldı.
20 Kasım 1922 - Lozan'da barış görüşmelerinin başlaması.
25 Kasım 1922 - Edirne'deki düşman yönetiminin TBMM'si
Hükümetine geçmesi.
26 Kasım 1922 - Çanakkale'deki yönetimin TBMM'si
Hükümeti'ne geçmesi.
2 Aralık 1922 - Anadolu'daki yenilgileri nedeniyle Yunan
hükümet üyeleri ile Yunan orduları başkomutanı
Hacıanesti Atina'da idam edildi.
14 Ocak 1923 - Mustafa Kemal Paşa'nın annesi Zübeyde
Hanım, İzmir'de öldü.
20 Ocak 1923 - Mustafa Kemal Paşa, Lâtife Hanım'la
evlendi. 5 Ağustos 1925 günü boşanarak ayrıldılar.
4 Şubat 1923 - Lozan Konferansı, önemli görüş
ayrılıkları nedeniyle kesildi.
17 Şubat 1923 - Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle İzmir'de
ilk kez "Türkiye İktisat Kongresi" toplandı.
23 Nisan 1923 - 4 Şubat'ta kesilen Lozan Konferansı'nın
yeniden başlaması.
24 Temmuz 1923 - Lozan Barış Antlaşması imzalandı.
13 Ekim 1923 - Çıkarılan bir yasayla Ankara, Hükümet
merkezi yapıldı.
29 Ekim 1923 - Anayasa değişikliği yapılarak Cumhuriyet
ilân edildi. Gazi Mustafa Kemal, meclisin gizli
oylamasında, oybirliği ile Cumhurbaşkanlığına seçildi.
3 Mart 1924 - Eğitimi birleştiren yasa kabul edildi.
Halifelik kaldırıldı. Osmanlı hanedanı Türkiye
Cumhuriyeti sınırları dışına çıkartıldı.
20 Nisan 1924 - Yeni Anayasa (Teşkilât-ı Esasiye Kanunu)
kabul edildi).
13 Şubat 1925 - Doğu'da Şeyh Sait isyanı başladı.
13 Mayıs 1925 tarihinde bu isyan kesin olarak
bastırıldı.
27 Ağustos 1925 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal,
şapka ile İnebolu Türk Ocağı'na geldi. Kastamonu gezisi
boyunca giysi yeniliği hakkında konferanslar verdi,
toplantılar yaptı.
2 Eylül 1925 - Tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı. Din
görevlileri hakkında giysi değişikliği ile ilgili
kararname çıkarıldı.
25 Kasım 1925 - Şapka Kanunu onaylanarak yürürlüğe
girdi.
30 Kasım 1925 - Tekke, zaviye ve türbelerde çalışan
kişilerin tüm unvanları bir yasa çıkartılarak
yasaklandı.
26 Aralık 1925 - Bir yasa çıkartılarak uluslararası saat
ve takvim kabul edildi.
17 Şubat 1926 - Medenî Kanun kabul edildi. Türk kadını
medenî haklara kavuştu. Çok evlilik yasaklandı. Hukuk
düzenimiz çağdaşlaştırıldı.
20 Mayıs 1926 - İlkokul öğretmenleri hakkında yasa
çıkartıldı.
5 Haziran 1926 - Türkiye, İngiltere ve Irak arasında,
Türk-Irak sınırını belirten antlaşma imzalandı.
15/6 Haziran 1926 - Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya İzmir'de
suikast düzenlendi. Eylemi düzenleyenler yakalanarak
idam edildi. Bu üzücü olaydan sonra Gazi Mustafa Kemal,
Türk Ulusu'na yayınladığı bir duyuruda şöyle diyordu:
"Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır;
fakat, Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır".
3 Ekim 1926 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in ilk
heykeli, İstanbul Sarayburnu'na dikildi.
1927 - 1937
15/20 Ekim 1927 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Büyük
Söylev'ini okudu.
1Kasım 1927 - Gazi Mustafa Kemal Paşa, ikinci kez
Cumhurbaşkanı seçildi.
4 Kasım 1927 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın
ikinci heykeli, Ankara Etnografya Müzesi önüne dikildi.
28 Ekim 1927 - Türkiye'de ilk kez nüfus sayımı yapıldı.
O tarihteki nüfusumuzun 13 milyon 650.000 olduğu
belirlendi.
10 Nisan 1928 - Anayasa değişikliği yapılarak Türkiye
Cumhuriyeti Devleti, Lâik bir devlet haline getirildi.
24 Mayıs 1928 - Uluslararası rakamların kullanılmasıyla
ilgili yasa çıkartıldı.
28 Mayıs 1928 - "Millet Mektepleri" açıldı. Türk
vatandaşlığı yasası çıkartıldı.
1 Kasım 1928 - Yeni Türk Harfleri'nin kabul ve
uygulanmasıyla ilgili yasa TBMM'si tarafından
onaylanarak yürürlüğe girdi.
5 Ocak 1929 - TBMM'sinden çıkartılan bir yasa ile
Anadolu-Bağdat, Mersin, Tarsus, Adana demir yolları ile
Haydarpaşa Limanı satın alındı.
3 Nisan 1930 - Menemen'de Cumhuriyete karşı ayaklanma
yapıldı. Öğretmen yedek subay Kubilây bu olayda şehit
edildi.
12 Nisan 1931 - Atatürk'ün emriyle Türk Tarih Kurumu
kuruldu.
15 Nisan 1931 - Gazi Mustafa Kemal, üçüncü kez
Cumhurbaşkanı seçildi.
25 Ekim 1931 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Balkan
Konferansı'nın Ankara'da yapılan kapanış toplantısında:
"... Balkan milletleri kardeştir... . İnsanları mesut
edeceğim diye onları birbirine boğazlatmak insanlık
dışıdır", diyordu.
12 Temmuz 1932 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in
emriyle Türk Dil Kurumu kuruldu.
4 Ekim 1932 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal,
Diyarbakır gazetesi sahibine verdiği bir demeçte:
"Diyarbakırlı, Vanlı, Erzurumlu, Trabzonlu, İstanbullu,
Trakyalı, Makedonyalı, hep bir ırkın evlâtları, hep aynı
cevherin damarlarıdır", diyordu.
26 Ekim 1933 - Türk kadınlarına köy ihtiyar heyetlerine
seçilme ve seçme hakkı tanındı.
29 Ekim 1933 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal,
Cumhuriyetin onuncu yıl dönümü törenlerinde "ONUNCU YIL
SÖYLEVİ'ni okudu. Bu söylevinin bir
yerinde şöyle diyordu:".. Türklüğün unutulmuş büyük
medenî vasfı ve büyük medenî kabiliyeti bundan sonraki
inkişafıyla, geleceğin yüksek medeniyet ufkundan yeni
bir güneş gibi doğacaktır.. Ne mutlu Türk'üm diyene!"
21 Haziran 1934 - Soyadı Yasası kabul edildi. Bütün Türk
yurttaşlarının öz adından başka bir soyadı taşımaları
zorunlu hale getirildi.
24 Kasım 1934 - Gazi Mustafa Kemal'e, TBMM'sinin
çıkardığı bir yasa ile 'ATATÜRK' soyadı verildi.
3 Aralık 1934 - Hangi dinden olursa olsun, ülkemizde din
adamlarının mâbet ve âyinler dışında dinsel giysi
kullanmaları yasaklandı.
5 Aralık 1934 - Anayasa değişikliği yapılarak, Türk
kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkı verildi.
14 Haziran 1935 - Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nin
kuruluş yasası mecliste onaylanarak kabul edildi.
11 Aralık 1935 - Atatürk, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin
kuruluş yıldönümü nedeniyle yapılan törene gönderdiği
kutlama yazısında şöyle diyordu: "Yüksek Türk! Senin
için yüksekliğin hududu yoktur, işte parola budur!..."
20 Temmuz 1936 - Montreux Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
Boğazlar tamamıyla Türk egemenliğine geçti. Türk askeri,
"gayri askeri" adı verilen yerlere girdi.
9 Ekim 1936 -Türk Hükümeti, Fransız Hükümeti'ne bir nota
vererek Antakya ve İskenderun sancağına bağımsızlık
verilmesini istedi.
27 Ocak 1937 - Hatay'ın Bağımsızlığı, Milletler Cemiyeti
tarafından kabul edildi.
5 Şubat 1937 - TBMM'sinin aldığı bir kararla, Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası'na: "Cumhuriyetçilik,
milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, lâiklik,
devrimcilik" ilkeleri kondu.
9 Haziran 1937 - Ankara Tıp Fakültesi'nin kurulması için
yasa çıkartıldı.
11 Haziran 1937 - Atatürk, Trabzon'dan, Cumhuriyet
Hükümeti'ne, bütün çiftliklerini ve mallarını Türk
Ulusuna bağışladığını bildirdi.
25 Ekim 1937 - İnönü Başbakanlıktan çekildi.
Başbakanlığa Celâl Bayar atandı.
28/29 Ekim 1937 - Atatürk, son kez Ankara'da Cumhuriyet
Bayramı törenlerine katıldı.
1938 - ....
14 Ocak 1938 - Türkiye, Irak, Iran, Afganistan arasında
kurulan "Sâdâbat Paktı", TBMM'si tarafından onaylandı.
19 Mayıs 1938 - Atatürk, son kez 19 Mayıs Gençlik ve
Spor Bayramı gösterilerini izledi. Rahatsız olmasına
karşın Hatay sorunuyla ilgili güney gezisine çıktı.
20 Mayıs 1938 - Atatürk, Mersin'de askeri geçit törenini
izledi.
24 Mayıs 1938 - Atatürk, Adana'da askeri geçit törenini
izledi.
3 Temmuz 1938 - Antakya'da Türk ve Fransız askeri
heyetleri arasında, Hatay'la ilgili bir antlaşma
imzalandı.
4 Temmuz 1938 - Hatay bunalımı nedeniyle feshedilen Türk
Fransız Dostluk Anlaşması Ankara'da yeniden imzalandı.
5 Temmuz 1938 - Türk askeri birlikleri, coşkun sevgi
gösterileri içinde Hatay ve İskenderun'a girdi.
Anlaşmada öngörülen yerlerde göreve başladı.
2 Eylül 1938 - Hatay Millet Meclisi toplandı; Tayfun
Sökmen'i Devlet Başkanı seçti.
7 Eylül 1938 - Hatay Millet Meclisi Başkanı A. Melek,
Hükümet Programı'nı sunuşunda şöyle diyordu: "..
Programımızın ruhu ve esası KEMALiZM rejimi ve bütün
icabatıdır.."
17 Ekim 1938 - Atatürk, yakalandığı hastalıktan
kurtulamayarak ilk komaya girdi.
29 Ekim 1938 - Atatürk'ün bulunamadığı Cumhuriyet
Bayramı büyük bir üzüntü içinde kutlandı. Cumhuriyetin
15. yıl dönümü nedeniyle Atatürk'ün hasta yatağından
Türk Ordusu'na yayınladığı son bildiride şöyle diyordu:
"... Zaferleri ve mazisi insanlık tarihi ile başlayan,
her zaman zaferle beraber medeniyet ışıklarını taşıyan
Kahraman Türk Ordusu Türk vatanının ve Türklük
dünyasının şan ve şerefini, iç ve dış her türlü
tehlikelere karşı korumaktan ibaret olan görevini her an
yapmaya hazır ve amade olduğuna benim ve büyük
milletimizin tam bir inan itimatlınız vardır".
8 Kasım 1938 - Atatürk'ün hastalığının ağırlaştığını
bildiren bir rapor yeniden yayınlandı.
10 Kasım 1938 - Saat dokuzu beş geçe, Türk Ulusu'nun
yetiştirdiği bu en büyük Türk, son nefesini vererek
hayattan ayrıldı.
21 Kasım 1938 - Atamızın tabutu, geçici olarak
Etnografya Müzesi'ne kondu.
10 Kasım 1953 - Atamızın tabutu, yapılan büyük bir
törenle bugünkü Anıt-Kabre kaldırıldı.